$20 \,kHz$ થી વધુ આવૃત્તિ ધરાવતા ધ્વનિ તરંગો માનવ કાન માટે સાંભળી શકાય તેવા નથી. આ વિધાનના સંદર્ભમાં નીચેના પ્રશ્નોના જવાબ આપો:
$(i)$ આવા ધ્વનિ માટે કયો શબ્દ વપરાય છે?
$(ii)$ આ રેન્જમાં ધ્વનિ ઉત્પન્ન કરતા બે સજીવોના નામ આપો.
$(iii)$ આવા તરંગનો એક ઉપયોગ લખો.

અલ્ટ્રાસાઉન્ડના બે ઉપયોગો જણાવો.

$(a)$ સરોવરની સપાટી પર થયેલા વિસ્ફોટનો અવાજ $100 \ m$ દૂર રહેલા હોડીના નાવિક અને વિસ્ફોટના બિંદુથી $100 \ m$ નીચે રહેલા ડાઇવર (ગોતાખોર) દ્વારા સાંભળવામાં આવે છે. આ બે વ્યક્તિઓમાંથી (નાવિક કે ડાઇવર) કોણ અવાજ પહેલા સાંભળશે અને શા માટે?
$(b)$ એક ધ્વનિ તરંગની તરંગલંબાઈની ગણતરી કરો જેની આવૃત્તિ $220 \ Hz$ છે અને આપેલ માધ્યમમાં ઝડપ $440 \ m \ s^{-1}$ છે.

જો તરંગનો કંપવિસ્તાર બમણો કરવામાં આવે, તો તેની પ્રબળતા (loudness) પર શું અસર થશે?

અવાજની પ્રબળતા (loudness) શેના પર આધાર રાખે છે?

નીચે આપેલ વિધાન સાચું છે કે ખોટું તે જણાવો:
$1540\, m s^{-1}$ ના વેગ ધરાવતા માધ્યમમાં $5\, MHz$ અલ્ટ્રાસાઉન્ડની તરંગલંબાઈ $0.3\, mm$ છે.